6 دی 1389، در ادامه سلسله جلسات نمایش و تحلیل فیلم‌های معماری در دانشگاه آزاد اسلامی هریس که با همت قابل تحسین گروهی از دانشجویان انجمن علمی معماری برگزار می‌شود، مستند "برج‌العرب"، با حضور تعدادی از اساتید و جمع کثیری از دانشجویان، به نمایش درآمد و در انتها، پرسش و پاسخ و گفتگوی مفید و چندجانبه‌ای میان جمع حاضر صورت گرفت که خواندن چکیده‌ای از مباحث مطرح‌شده در این جلسه صمیمی، خالی از لطف نیست:

 


در ابتدا، یکی از دانشجویان برگزارکننده جلسه، پرسشی را خطاب به جمع مطرح کرد و میزان تاثیرگذاری این ساختمان را در پیشبرد معماری معاصر منطقه و جهان، مورد سوال قرار داد. اغلب دانشجویان، بر این قضیه تاکید می‌کردند که این پروژه، بیشتر نماد ثروت و اشرافیت است و کمتر می‌توان نوآوری‌های معمارانه‌ای در آن مشاهده کرد. یکی از دانشجویان، با اشاره به جنبه فرمال صرف ساختمان، از عدم بهره‌گیری از کیفیت‌های فضایی در آن انتقاد کرد. دانشجوی دیگری، ظاهر نمادین ساختمان را تابع مد روز دانست و گفت که در طول زمان و به تدریج، از ارزش فرمال آن کاسته شده و به اصطلاح دمده خواهد شد. یکی دیگر از دانشجویان، از عدم توجه به ارزش‌های محلی و بومی گفت. همچنین، اکثر دانشجویان، این پروژه را یک معماری عامیانه پرهزینه و پرطمطراق می‌دانستند که صرفا در جهت منافع و اهداف حاکم دبی طراحی شده است.

دکتر علی صالحی‌پور، مدیر گروه معماری، با تاکید بر اهمیت مبحث معماری پایدار، به این نکته اشاره کرد که این پروژه می‌توانست اولویت‌های زیست‌محیطی و مصرف انرژی را مورد توجه قرار دهد، چرا که امروزه، هیچ پروژه‌ای در این سطح، در هیچ کجای جهان ساخته نمی‌شود، مگر اینکه مسئله پایداری و هماهنگی با بستر طبیعی خود را، به عنوان یکی از اولویت‌ها، مد نظر قرار دهد. وی با اشاره به مسئله اقلیم منطقه، از دشواری‌های آب و هوایی آن، به عنوان آیتم مهمی نام برد که معمار می‌بایست در طراحی مورد توجه قرار دهد. دکتر صالحی‌پور در انتهای صحبت‌های خود، از مدیریت جامع ساخت پروژه، به عنوان یکی از آیتم‌های موفق آن یاد کرد.

مهندس آرش پوراسماعیل، با طرح این سوال که آیا این بنا را می‌توان جزو بنا‌های تاثیرگذار بر معماری معاصر در نظر گرفت یا نه، به ادامه بحث پرداخت. پس از ارائه نظرات توسط دانشجویان، وی با اشاره به عدم رغبت مراجع آکادمیک به نقد و کنکاش در این پروژه، جایگاه این پروژه را در بسط معماری معاصر جهان، چندان پررنگ ندانست. مهندس پوراسماعیل در ادامه به این قضیه پرداخت که اصل پروژه، به دلیل پاسخگویی به مساله معماری، بسیار قابل توجه است، چرا که توانسته است با یک استراتژی مشخص، به نیازهای مطرح‌شده پاسخگو باشد و یک معماری مطلوب، چه به لحاظ فرم و چه به لحاظ عملکرد، برای یک هتل هفت‌ستاره ایجاد کند. ضمنا، این پروژه توانسته است هدف اصلی اولیه را که همانا ایجاد نمادی برای شهر دوبی بود، محقق کند. در ادامه، وی به ضرورت بهره‌گیری از توانمندی معماران و پیمانکاران جهانی در کشور خودمان اشاره کرد و شهرهایی همانند پکن، کوالالامپور و شهرهای حاشیه خلیج فارس را مثال روشنی از این شیوه دانست.

مهندس کمال یوسف‌پور، در ادامه بحث، این سوال را مطرح کرد که آیا این پروژه را می‌توان یک معماری سالم به شمار آورد یا نه. وی بر این عقیده بود که این پروژه، فارغ از اینکه توانسته جایگاه جهانی برای خود کسب کند یا نه، یک پروژه سالم است، چرا که توانسته مساله‌ای را حل کند و در تمام مراحل ساخت، پی در پی، راه‌حل‌هایی برای مشکلات پیش‌آمده، طرح‌ریزی نماید و ایده اولیه معمار را به خوبی تحقق بخشد. وی بر این قضیه تاکید کرد که وظیفه معمار در گام اول، شناخت مساله و پیدا کردن پاسخ مناسب برای آن است که این رویکرد از مقیاس کلان که همان روند شکل‌گیری معماری این پروژه است تا مقیاس خرد، مانند ارائه ایده‌هایی برای شکستن امواج و اجرای رستوران معلق بر فراز آسمان، قابل تعمیم است. مهندس یوسف‌پور در مورد نقش نمادین این هتل برای دوبی نیز معتقد بود که در حال حاضر، قضاوت در این زمینه زود است و باید در انتظار گذر زمان بود. همچنین در مقابل سئوالات دانشجویان، وی به وضعیت برج ایفل در زمان خود اشاره کرد که به شدت مورد حمله هنرمندان و روشنفکران زمان قرار گرفته بود، اما گذشت زمان، باعث افزایش مقبولیت و کسب جایگاهی رفیع برای این غول آهنی شد.

مهندس شاهین حاجی‌زاده، با تجلیل از حضور قدرتمند معمار این پروژه در تیم سازنده بنا، نقش او در حل مسائل ساختاری و حتی سازه‌ای را بسیار مهم ارزیابی کرد. وی، مراحل اجرای این پروژه را به عنوان مثالی بارز برای اهمیت جایگاه معمار در طراحی و ساخت یک اثر معماری عنوان کرد که علاوه بر هماهنگی تیم طراحی و ساخت، حتی در حل مشکلات پیش‌بینی نشده اجرایی نیز نقش کلیدی ایفا می‌کند و با تکیه بر دانش و تجربه خود، می‌تواند در حین پاسخگویی به خواست کارفرما، پاسخی جدید برای خلق اثری نوین در چهارچوب محدودیت‌های موجود بیابد. مهندس حاجی‌زاده، نحوه برخورد طراح با خلق فرم را نیز موفق ارزیابی کرد و به این نکته پرداخت که معمار با بهره‌گیری از الگویی ساده، یعنی بادبان قایق‌های ماهی‌گیری دوبی، توانسته معماری باشکوهی بیافریند که امروزه به یکی از نمادهای شهر دوبی در جهان تبدیل شده است.

مهندس سحر علیزاده شالچی، با تاکید بر اینکه اجرای این پروژه، مثالی بارز از یک کار خلاقانه مهندسی است، به موفقیت این پروژه در چهارچوب انتظارات کارفرما اشاره کرد که در زمانی که دوبی نوین در حال شکل‌گیری بود، به دنبال جذب سرمایه‌های خارجی بوده و به بهانه ساخت هتلی باشکوه، به عنوان سمبلی برای دوبی، در واقع، از طریق تقویت پتانسیل‌های توریستی منطقه، موجب رونق گرفتن کل اقتصاد شهر شده است. در ادامه، وی به گذر زمان اشاره کرد و یادآور شد که در سال‌های اخیر، ده‌ها پروژه عظیم در دبی طراحی و ساخته شده و در واقع، چنین رونقی در ساخت‌وساز باعث شده که نقش نمادین برج العرب به تدریج کمرنگ شود و حتی توریست‌ها، مانند سابق، رغبت چندانی به بازدید از این ساختمان نداشته باشند.